Yaşam Sağlık Rehberi
Uzman hekimlerimiz tarafından hazırlanan güncel tıp yazıları, hastalık korunma yolları ve erken tanı rehberi.

Osteoporoz: Kemik Erimesini Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
Osteoporoz, kemik yoğunluğunun azalması ve kemik yapısının zayıflaması sonucu kemiklerin kolayca kırılabilir hale gelmesidir. Çoğu insan kemik erimesini, bir düşme ya da basit bir zorlanmanın ardından kırık oluşana kadar fark etmez. Kalça, omurga ve bilek kırıkları en sık görülenlerdir ve özellikle ileri yaşta yaşam kalitesini ve bağımsızlığı ciddi biçimde etkileyebilir. Bu nedenle osteoporoz, 'sessiz hastalık' olarak da anılır.
Kemik kütlesi gençlik yıllarında artar ve yaklaşık otuzlu yaşlarda en yüksek düzeyine ulaşır; sonrasında yavaş yavaş azalır. Kadınlarda menopozdan sonra östrojen düşüşüne bağlı olarak kemik kaybı hızlanır, bu nedenle osteoporoz kadınlarda daha sık görülür; ancak erkekleri de etkileyebilir. Ailede osteoporoz ya da kalça kırığı öyküsü, düşük vücut ağırlığı, sigara, aşırı alkol, hareketsiz yaşam, yetersiz kalsiyum ve D vitamini, uzun süreli kortizon kullanımı ve bazı hormonal ya da romatizmal hastalıklar riski artırır.
Ortaya çıkabilecek uyarıcı bulgular arasında zaman içinde boyun kısalması, sırtta kamburlaşma, kalıcı sırt ya da bel ağrısı ve düşük enerjili travmalarla gelişen kırıklar sayılabilir. Bu bulguları yaşıyorsanız ya da risk faktörleriniz varsa hekiminize başvurmanız gerekir. Tanıda en sık kullanılan yöntem, kemik mineral yoğunluğu ölçümüdür (DEXA). Kimlerde ne zaman yapılacağına, yaşınız ve risk faktörlerinize göre hekim karar verir; genel olarak menopoz sonrası kadınlar ve risk taşıyan erkekler değerlendirilir.
Kemiklerinizi korumak için yapabilecekleriniz oldukça somuttur. Kalsiyumdan zengin besinler (süt, yoğurt, peynir, yeşil yapraklı sebzeler) tüketin; günlük toplam kalsiyum ihtiyacının mümkün olduğunca besinlerden karşılanması tercih edilir. D vitamini, kalsiyumun emilimi için gereklidir; güneş ışığı ve besinler yetmiyorsa, kan düzeyine bakılarak hekim önerisiyle takviye alınabilir. Kontrolsüz yüksek doz takviye zararlı olabileceğinden kendi başınıza başlamayın.
Egzersiz, kemik sağlığının en önemli parçalarından biridir. Yürüyüş, merdiven çıkma ve hafif direnç egzersizleri gibi vücut ağırlığını taşıyan hareketler kemik yapımını destekler. Denge ve kas gücünü artıran egzersizler ise düşme riskini azaltır. Evde kaygan zeminleri, halı kenarlarını ve yetersiz aydınlatmayı düzeltmek de kırık önlemede basit ama etkili adımlardır. Sigarayı bırakmak ve alkolü sınırlamak da kemik kaybını yavaşlatır.
Osteoporoz tanısı alan kişilerde kemik yıkımını azaltan ya da kemik yapımını artıran ilaçlar kullanılabilir; seçim ve takip hekime aittir. Silivri Yaşam Tıp Merkezi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon ile Dahiliye polikliniklerimizde risk değerlendirmesi yaptırabilir, size uygun egzersiz ve takip planı oluşturabilirsiniz.
